Prezydent Karol Nawrocki zdecydował o zawetowaniu nowelizacji prawa oświatowego określanej jako ustawa o prawach i obowiązkach ucznia. Przeciwko proponowanym rozwiązaniom od dłuższego czasu protestowały organizacje prorodzinne oraz przedstawiciele środowisk nauczycielskich, wskazując na ryzyko dalszej biurokratyzacji i ideologizacji polskiej szkoły.
Zawetowane przepisy przewidywały m.in. przeniesienie katalogu praw i obowiązków ucznia do rangi ustawowej, utworzenie systemu rzeczników praw uczniowskich na różnych szczeblach administracji oraz wprowadzenie nowych procedur dotyczących działań wychowawczych i kar stosowanych wobec uczniów.
Uzasadniając swoją decyzję, prezydent podkreślił, że nie podważa potrzeby ochrony praw dzieci i młodzieży. Zaznaczył jednak, że proponowana ustawa nie służy temu celowi, lecz prowadzi do rozbudowy administracji i tworzenia mechanizmów mogących wywoływać konflikty w szkołach.
Karol Nawrocki ocenił, że nowe rozwiązania mogłyby doprowadzić do powstania systemu opartego na donosach i formalnych sporach zamiast współpracy między uczniami, rodzicami i nauczycielami. Jego zdaniem polska szkoła potrzebuje dziś przede wszystkim stabilności, wysokiego poziomu nauczania oraz odbudowy autorytetu nauczyciela.
Prezydent zwrócił również uwagę na koszty planowanych zmian. W jego ocenie tworzenie nowych instytucji oznaczałoby wydawanie kolejnych milionów złotych na administrację, mimo że podobne kompetencje posiadają już Rzecznik Praw Dziecka oraz kuratoria oświaty. Środki te – jak wskazał – powinny zostać przeznaczone na rzeczywiste potrzeby szkół, w tym poprawę ich wyposażenia oraz wsparcie kadry pedagogicznej.
Według zawetowanej ustawy miał powstać rozbudowany system rzeczników praw uczniowskich. Obejmowałby on Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich powoływanego na czteroletnią kadencję, wojewódzkich rzeczników działających przy kuratoriach oświaty, a także – fakultatywnie – rzeczników na poziomie powiatów, gmin oraz poszczególnych szkół.
Projekt zakładał również ustawowe zagwarantowanie uczniom prawa do kształtowania własnego stroju i wyglądu, a także szczegółowe uregulowanie katalogu działań wychowawczych oraz kar stosowanych przez szkoły.
Propozycje spotkały się z krytyką nie tylko organizacji społecznych, ale również związków zawodowych reprezentujących nauczycieli.
Krajowa Sekcja Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” wskazywała, że nowa instytucja rzecznika dublowałaby zadania już wykonywane przez Rzecznika Praw Dziecka, kuratoria oraz dyrektorów szkół.
Podobne stanowisko zajął Wolny Związek Zawodowy „Forum-Oświata”, którego przedstawiciele oceniali projekt jako nadmiernie rozbudowany i kosztowny oraz mogący stać się kolejnym narzędziem wywierania presji na nauczycieli.
Zastrzeżenia zgłosił także Związek Nauczycielstwa Polskiego. Organizacja zwracała uwagę, że powołanie Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich może prowadzić do niepotrzebnego nakładania się kompetencji z już istniejącymi instytucjami oraz pogłębiać problemy związane z ingerowaniem w postępowania dyscyplinarne wobec nauczycieli.
Zgodnie z przyjętym wcześniej harmonogramem większość przepisów miała wejść w życie 1 września 2026 roku.
Źródło: PCh24.pl